Veranderen van houding

Alweer enkele maanden geleden werd er een beroep gedaan op de inwoners van Nederland. “Help de slachtoffers van de hongersnood in Afrika”. Er werd ons gevraagd om geld te doneren voor het goede doel. Je hebt dat toen wel of niet gedaan, maar wat je ook hebt gedaan, het is gepaard gegaan met een bepaalde houding. Over die houding zou ik het graag even willen hebben, omdat dat voor mij alles met Aikido te maken heeft.

Een houding is iets anders dan een mening. Het is heel goed mogelijk om ergens géén mening over te hebben. Het is echter niet mogelijk om géén houding te hebben ten aanzien van iets dat bestaat in je leven. Over het algemeen zijn we ons meer bewust van onze mening dan van onze houding. Zou je bijvoorbeeld de volgende vraag kunnen beantwoorden: Wat is je houding (dus niet je mening) met betrekking tot doneren ten behoeve van het verminderen van hongersnood? Heb je een open houding, of is hij meer gesloten? Ben je nieuwsgierig en alert of eerder ongeïnteresseerd en afwezig? Lastig hè. Je mening is waarschijnlijk veel duidelijker dan je houding.

Een tweede vraag die ik zou willen stellen is deze: Wil je eens proberen om je houding voor even te veranderen? Heb je een open houding, wil je die dan even veranderen in een gesloten houding? En andersom, heb je een meer gesloten houding, wil je dan eens proberen om die te veranderen in een meer open houding? Je zult merken dat het aannemen van een open houding aanvoelt als ontspanning en, als het goed is, het openen van een deur. Het aannemen van een gesloten houding voelt meer aan als het sluiten van een deur. Pas als je beide houdingen (deur open en deur dicht) hebt geprobeerd kun je beslissen welke voor jou het beste aanvoelt. Doe je de deur open naar de mensen in Afrika of niet? Ben je in hen geïnteresseerd, of niet? Dit staat verder los van je besluit om wel of niet te doneren, of je mening over deze situatie. Een donatie gaat niet automatisch gepaard met een open houding.

Iedereen heeft een houding. Het is niet mogelijk om géén houding te hebben, maar ben je je daarvan bewust? Wissel je bijvoorbeeld vaak van houding gedurende de dag? Is je houding thuis anders dan op het werk? Je wordt dagelijks geconfronteerd met de houding van anderen mensen. Dat gebeurt binnen je gezin, op het werk, op straat. Je leven wordt hierdoor sterk beïnvloed, zoals ook je houding het leven van andere mensen beïnvloed, misschien wel veel meer dan je denkt. Je houding doet er toe. Ik denk zelfs dat hij veel belangrijker, want invloedrijker, is dan je mening. Ik wil dan ook een lans breken voor méér aandacht voor onze houding en mínder voor onze mening.

Hans de Win

Geven en ondersteunen

Tijdens de aikido-lessen bij Saam nemen de begrippen geven en ondersteunen een belangrijke plek in. Tijdens verschillende Ki-lessen in de afgelopen maanden hebben we het proces van geven en ondersteunen nader onderzocht. Welke houding vraagt het en wat betekent het voor de interactie tussen mensen? Wanneer start bijvoorbeeld het proces van geven en wanneer stopt het? Een van de oefeningen in dit kader is het gewicht van onze armen geven aan een ander. Dat blijkt lastig. Een andere oefening is elkaar zo bewust mogelijk een houten stok geven. De interacties in het proces van geven blijken ingewikkelder dan we denken. Het begint eerder dan we denken en het eindigt later.

Wanneer we het geleerde toepassen op oefeningen waarbij we de uitdaging steeds wat groter maken, blijkt dat we goed om kunnen gaan met de uitdaging zolang we kunnen blijven geven. Lukt dat niet, dan verliezen we de verbinding. We trekken ons terug of gaan de ander controleren. Tijdens de les blijkt dat ondersteunen en accepteren vormen zijn van geven. Er is eigenlijk geen verschil. Een mooi inzicht!

Ook het begrip ondersteunen hebben we nader onderzocht in verschillende Ki-lessen. Het is belangrijk verschil te maken tussen ondersteunen in materiële zin en in menselijke zin. In materiële zin is ondersteunen de last dragen en daarmee de verantwoordelijkheid voor een situatie. De poten van een tafel ondersteunen bijvoorbeeld het tafelblad. Zij dragen letterlijk het gewicht. Met ondersteunen in menselijke zin bedoelen we veel meer iemand helpen om zijn doel te bereiken, zonder de ander je wil op te leggen of te veel te sturen. Dat blijkt vaak moeilijker dan we denken.

Tijdens de verschillende oefeningen die we hebben gedaan bleek hoezeer we als mensen geneigd zijn om elkaar op een materiële manier te ondersteunen als we een ander willen helpen. We nemen gemakkelijk de verantwoordelijkheid over van degene die we ondersteunen en als we zelf ondersteuning vragen zijn we snel geneigd om die ander verantwoordelijk te maken voor de situatie.